8. sınıf · T.C. İnkılap Tarihi · Demokratikleşme Çabaları
Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri konu anlatımı
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924’te, Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930’da kuruldu. Cumhuriyetin ilk yıllarında farklı siyasal görüşlerin temsil edilmesi yönünde denemeler yapıldı; ancak her iki parti de kısa süre sonra kapandı veya kendini feshetti. Bu girişimleri çok partili hayata kalıcı geçişle aynı sonuçta değerlendirmemek gerekir.
Bu konudan soru çöz →Temel kural
1924 Terakkiperver, 1930 Serbest Cumhuriyet Fırkası; kalıcı çok partili düzen henüz kurulmamıştı.
Konuyu öğren
Parti adlarını ayır
Terakkiperver 1924, Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930’dur.
Amaçlarını değerlendir
Siyasi temsil ve farklı görüşlerin ifade edilmesi aranıyordu.
Sonuçlarını doğru oku
Denemeler sürdürülebilir çok partili hayata dönüşmedi.
Yılları karşılaştır
Cumhuriyet’in ilanı 1923’te gerçekleşti; parti denemeleri sonradır.
Çözümlü örnek
Örnek durum: Bir kaynakta 1930 yılında kısa süre faaliyet gösteren bir muhalefet partisinden söz ediliyor.
Soru: Bu hangi parti olabilir?
Yanıt: Serbest Cumhuriyet Fırkası.
- Soru yılı 1930 olarak veriyor.
- Serbest Cumhuriyet Fırkası bu tarihte kuruldu.
- 1924’teki Terakkiperver bu veriyle uyuşmaz.
Çalışma önerisi
İki parti için ad–yıl–akıbet mini çizelgesi yap.
İki denemenin 1946 sonrası kalıcı çok partili hayatla aynı olduğunu sanmak.
Kendini kontrol et
Verilen yıl 1924 mü 1930 mu?