8. sınıf · Türkçe · Görsel ve Sözel Mantık
Sözel Mantık ve Muhakeme konu anlatımı
Sözel mantık sorularında birden fazla kural aynı anda sağlanmalıdır. Uzun metni ezberlemek yerine kişi, sıra, nesne ve koşulları tabloya veya basit sembollere dönüştür. “Hemen sağında”, “önce”, “yalnız”, “hiçbiri” ifadeleri güçlü kısıtlardır. “Kesinlikle doğrudur” sorusu bütün geçerli düzenlerde aynı sonucu; “olabilir” sorusu ise en az bir geçerli düzeni gerektirir. Bulduğun ilk uygun düzeni kesin sonuç sanmak bu türde temel yanlıştır.
Bu konudan soru çöz →Temel kural
Kesin bilgi bütün geçerli çözümlerde doğrudur; tek bir örnekte doğru olması yeterli değildir.
Konuyu öğren
Kuralları kısalt
“C, B’nin hemen sağında” bilgisini bitişik “B–C” bloğu olarak düşün.
Kesin sınırlamayı önce yerleştir
Bitişiklik ve uç koltuk yasakları seçenekleri hızla eler.
Olasılıkları sırayla dene
Her mümkün dizilişi kısa şemaya uygula. Birini bulunca hemen durma.
Kesinlikle/olabilir ayrımını yap
“Kesin” tüm geçerli dizilişlerde, “olabilir” en az bir dizilişte doğrudur.
Çözümlü örnek
Örnek durum: Ali, Beril ve Ceren soldan sağa üç koltuğa oturacak. Ceren, Beril’in hemen sağında. Ali en solda değil.
Soru: Tek geçerli oturma sırası nedir?
Yanıt: Beril – Ceren – Ali.
- B–C ikilisi yan yana olmalıdır; konumu (1,2) veya (2,3) olabilir.
- B–C (2,3) olursa Ali 1. sırada kalır; “en solda değil” kuralı bozulur.
- O hâlde B–C (1,2) ve Ali 3. sırada olmalıdır.
Çalışma önerisi
Kuralları önce sembole dönüştür, sonra olası düzenleri tek tek sınayıp geçersizleri ele.
İlk uygun sırayı bulunca kesin sonuç sanmak ve kalan olası dizilişleri kontrol etmemek.
Kendini kontrol et
Son diziliş verilen bütün kuralları aynı anda sağlıyor mu?